اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )

پيشگفتار 10

يادگار ( در دانش پزشكى و داروسازى ) ( فارسى )

رديف مىآورد . او خود در آغاز كتاب مىگويد كه عنايت اين نيست كه به كسى چيزى بخشيده شود و يا در كارى يارى گردد بلكه عنايت آن است كه كسى را فايده‌اى دهند و يادگارى سازند كه براى همهء مردم سودمند باشد و آسايش تن و جان را ببار آورد . او سپس كتاب خود را مصداق اين وصف مىداند و مىگويد كه آن مختصريست كه در وقت نياز جوينده را از كتابهاى ديگر بىنياز مىكند و از اين جهت آن را يادگارى از خود براى ديگران مىداند و به همين مناسبت نام اين مختصر را يادگار گذاشته است . كتاب يادگار به زبان تركى ترجمه شده و نسخه‌هاى فراوانى از آن در كتابخانه‌هاى مهم تركيّه همچون نور عثمانيّه و عاطف افندى و دانشگاه استانبول موجود است . گذشته از آگاهىهاى سرشارى كه مولّف دربارهء بيماريها و داروها و غذاها مىدهد اطلاعات مفيدى نيز از متن كتاب برمىآيد از جمله : بهره‌بردارى از مشاهدات بالينى : « من ديدم صاحب ماليخوليا را بر پاى رشته پديد آمد علّت زايل شد و به صرع تب ربع زائل شد » 12 « من بيمارى را كه مدّتى دراز اندر بيمارى ريش ( - زخم ) روده و خون رفتن بود و از خود نوميد گشته بود بفرمودم كشك جو و كشك گندم و ارزن پوست‌كنده » 132 دستورالعمل براى استفاده از دارو : « بسيار خوردن دارو عادتى پسنديده نيست و به هر وقت از بهر هر فضله